free hit counter

කොවිඩ් – 19 ගැන ශතවර්ෂ ගණනාවකට පෙර අනාවැකි කියූ ආදිවාසින්

කොස්ටාරිකා හි විශාලතම ආදිවාසී කණ්ඩායම් වලින් එකක් වන බ්‍රිබ්‍රි හි සාමාජිකයෙකු හා නායකයෙකු වන ලෙවි සුක්‍රේ රොමේරෝ මධ්‍යම ඇමරිකාවේ සහ මෙක්සිකෝවේ ආදිවාසී ප්‍රජාවන් සඳහා ඉතා වැදගත් ඉඩම් හිමිකම් පිලිබඳ සංවිධානයක් වන මෙසෝ ඇමරිකන් ජනතා සහ වනාන්තර සන්ධානය සම්බන්ධීකරණය කරයි. එමඟින් කලාපයේ වඩාත්ම තර්ජනයට ලක්ව ඇති වනාන්තර ඉඩම්වල වෙසෙන 50,000 කට අධික ජනතාවක් නියෝජනය කරයි.

කොවිඩ් – 19 වැනි වසංගතයන් පිලිබඳ ආදිවාසින් විසින් අනාවැකි පලකර තිබෙන බව ඔහු පෙන්වාදෙයි.

චීනයේ මිනිසුන්ට ආසාදනය වන නව කොරෝනා වයිරසයක් පිළිබඳ පුවත ජනවාරි මාසයේ දී ඇසූ බව ලෙවි සුක්‍රේ රොමේරෝ සිහිපත් කරයි. “මම අවංකවම විශ්වාස කළේ නැහැ එය මෙතරම් දුරක් යයි කියා,” ඔහු පැවසීය. “මට දැනුණේ එය බොහෝ දුරයි කියායි.” රොමේරෝ ජීවත් වන්නේ ගංගා, ලඳු කැලෑ වියන් සහ උණුසුම් මෙන්ම වැසි ඇද හැලෙන ජලයෙන් පිරී ඇති කොස්ටාරිකා හි දකුණේ දුරස්ථ කඳුකර ප්‍රදේශයක් වන තලමන්කා හි ය. ඔවුන්ගේ ආදිවාසි සමූහයේ භූමි ප්‍රදේශය වන තලමන්කා හි තණකොළ හෙවිලන ලද වහල සහිත ලී නිවාස රටේ ජනප්‍රිය සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානවලින් බොහෝ දුරස් වී වී තිබුණද, වෛරසය ඔවුන් වෙත ළඟා වීම කාලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් පමණක් බව රොමේරෝ වටහා ගෙන සිටි.

වෛරසය මුදා හරිනු ලැබුවේ මිනිස් කෑදරකම සහ පෘථිවියට අයහපත් ලෙස සැලකීමෙනි. “අපි සත්ත්ව විශේෂවල වාසස්ථාන අසමතුලිත කරනවා, අපි ගස් කපනවා, වගා කරනවා, අපි නගර සහ කොන්ක්‍රීට් වලින් ලෝකය පුරවනවා, අපි බොහෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරනවා,” රොමේරෝ පැවසයි “එය නරක පුරුදු වල කොක්ටේල් එකක්.”

මාරාන්තික කොරෝනා වෛරස් දෙකක් වන සාර්ස් සහ මර්ස් මෙන්ම කෝවිඩ් -19 යනු සතෙකුගෙන් පැමිණි සත්ව විද්‍යාත්මක රෝගයකි. චීනයේ වුහාන් හි සත්ත්ව වෙළඳපොලක දී මිනිසුන්ට සම්ප්‍රේෂණය වීමට පෙර වෛරසය වෙනස් වීම සඳහා අතරමැදි සත්තව විශේෂයක් – සමහරවිට පැන්ගෝලින් – සම්බන්ද වූ බව බව සාක්ෂි පෙන්වා දෙයි. කොවිඩ් -19 හි නිශ්චිත මූලාරම්භය තවම නිශ්චය කර නොමැති අතර, අති විශාල පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ වනාන්තර විනාශය සහ වාණිජ වනජීවී වෙළඳාම මගින් වසංගතයට හේතු විය හැකි බවය. රොමේරෝට අනුව, මේ දෙකම සොබාදහමේ විනාශයට හේතු වන මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් වේ.

“අපේ ජනතාවට සංස්කෘතික දැනුමක් තිබෙනවා, එයින් කියැවෙන්නේ අපේ දෙවි වන සිබේ පෘථිවිය මැවූ විට ඔහු නරක ආත්ම කිහිපයක් සිර කර තැබුවා” කියා රොමේරෝ පැවසයි. “අපි ස්වභාවධර්මයට ගරු නොකර ජීවත්වන විට මෙම ආත්මයන් එළියට එයි.”

පෘථිවියට සාපේක්ෂව ජීවත්වීමට තවත් තිරසාර හා ගෞරවනීය මාර්ගයක් ඇති බව ඔහු දනී – මන්ද බ්‍රිබ්‍රි සහ ලොව පුරා බොහෝ ආදිවාසී කණ්ඩායම් එය පිළිපදින බැවිනි.

වසර ගණනාවක් තිස්සේ රොමේරෝ සහ අනෙකුත් ආදිවාසී නායකයින් සොබාදහම සමඟ සහජීවනය සඳහා වඩාත් දේශීය ආනුභාව ලත් ක්‍රමයක් අනුගමනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. වාසස්ථාන නොවෙනස්ව පැවතීම, ශාක හා සතුන් සුරැකීම, තිරසාර මට්ටමින් අස්වැන්න නෙළීම සහ මිනිසා සහ පරිසරය අතර ඇති සම්බන්ධය පිළිගැනීම හා ගරු කිරීම ඔවුන්ගේ පණිවුඩයයි, ඔවුන් එම පණිවිඩය කොරෝනා වයිරසයේ ආලෝකයෙන් යළිත් අවධාරණය කරයි.

නිව් යෝර්ක් නගරය වසා දැමීමට දින කිහිපයකට පෙර රොමේරෝ මෙන්ම බ්‍රසීලයේ සහ ඉන්දුනීසියාවේ අනෙකුත් ආදිවාසී නායකයින් සාම්ප්‍රදායික දැනුම හා භාවිතයන් , ඉඩම් භාරකාරත්වය පෘතුවිය ආරක්ෂා කිරීමට ඉතා වැදගත් බව අවධාරණය කළහ. මෙම ක්‍රියාමාර්ග දේශගුණික විපර්යාස සහ ජෛව විවිධත්ව හානිය අවම කිරීම සඳහා පමණක් නොව අනාගත වසංගත අවදානම අවම කිරීම දක්වා විහිදේ.මෙය මේ ආකාරයේ අවසාන වසංගතය වනු ඇතැයි මම විශ්වාස නොකරමි.මෙම වසංගතය ස්වාභාවික සම්පත් වැරදි ලෙස භාවිතා කිරීම හා මෙම සම්පත් සමඟ වැරදි ලෙස ජීවත්වීමේ ප්‍රතිපලයක් බව අපට ඒත්තු ගොස් තිබේ,” රොමේරෝ පැවසයි.

නව රෝග මතුවීම සහ පාරිසරික විනාශය අතර සම්බන්ධය හඳුනා ගැනීම සඳහා පර්යේෂණ උපකාරී වේ. බොහෝ වෛරස් ස්වාභාවිකවම සත්ව විශේෂ වල සිදුවන අතර වනාන්තර විනාශය මිනිස් වර්ගයාට අලුත්වෛරසයක් රැගෙන යන සතෙකු සමඟ සම්බන්ධ වීමේ අවදානම වැඩි කරයි. දැව කැපීම, පතල් කැණීම, වේලි තැනීම සහ මාර්ග සංවර්ධනය ඇතුළු ඉඩම් පරිහරණ වෙනස්කම් සමග සත්ව විද්‍යාත්මක රෝග අවදානම ඉහළ යන බව 2017 නේචර් කොමියුනිකේෂන් පුවත්පත පෙන්වා දුන්නේය. කතුවරුන් වාර්තා කරන පරිදි, එවැනි ක්‍රියාකාරකම් මගින් පාරිසරික ඉස්මතු වීමට බාධා ඇති වන අතර මිනිසුන්, පශු සම්පත් හා වන ජීවීන් අතර සම්බන්ධතා වැඩි වන හෙයින් රෝග ඇතිවීමේ සහජ අවදානමක් ඇත.

ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ජීව විද්‍යාඥ එරින් මොර්දෙකයි පැවසන්නේ “එය ස්ථිතික ක්‍රියාවලියක්” කියා ය. එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ විශේෂිත පුද්ගලයින් සහ විශේෂ සතුන් අතර අහම්බෙන් හමුවීම සහ එම අවස්ථාවේ ඔවුන් ගෙන යන රෝග කාරක මොනවාද යන්නයි මතයි .

වන විනාශය මගින් පවතින රෝග ද පැතිර යා හැකිය. ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී මොර්දෙකයි සහ සම කර්තෘ ඇන්ඩ්‍ර මැක්ඩොනල්ඩ් වාර්තා කළේ බ්‍රසීලයේ වන විනාශය වැඩිවීම මැලේරියා සම්ප්‍රේෂණය වීමේ වේගය වැඩි කිරීමට හේතු වන බවයි. වනාන්තරයේ විනාශ කරන වර්ග කිලෝමීටරයකට නව රෝගීන් හයහමාරක් නිර්මාණය වන බවයි.

ආදිවාසීන් අතිශයින් විවිධාකාර වේ. සමහරු නගරවලත් තවත් සමහරු වනාන්තරවලත් ජීවත් වෙති. සමහරු ලාභය සඳහා සම්පත් විකුණා ගන්නා අතර තවත් සමහරු ස්වභාව ධර්මය භාවිතා කරන්නේ යැපීම සඳහා පමණි. පොදුවේ ගත් කල, ආදිවාසී කණ්ඩායම් අනෙක් බොහෝ පරිශීලකයින්ට වඩා වනාන්තර හා පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමට වඩා වැඩි නැඹුරුවක් දක්වති.

Facebook Comments