free hit counter

දිවිහිමියෙන් ලංකාවේ “දිවියන්” රකින ලෝකයම දන්න අංජලි

1983 සිට 2009 දක්වා ලේවැකි සිවිල් යුද්ධයක් විඳදරාගත් ශ්‍රී ලංකාව දැන් සාමයෙන් හා වේගයෙන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතී. එය සමස්තයක් වශයෙන් රටට ශුභ ආරංචියක් වන නමුත් දිවයිනේ “දිවියන්” තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

ශ්‍රී ලංකා සංරක්ෂණ විද්‍යාඥ අංජලී වොට්සන් පවසන්නේ දිවියන් ජීවත් වන වනාන්තර බෝග වගා කිරීමට හා නිවාස තැනීමට එළි පෙහෙළි කර ඇති බැවින් දිවියන් එකිනෙකා හා සම්බන්ධ නොවන ප්‍රදේශ වලට සිර වී සිටී.

“අපට දිවියන් විශාල ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ඇත,” අංජලි පවසයි. යුද්ධයට සතුන්ගේ වාසස්ථාන වලින් 70% ක් පමණ විනාශ වී ඇති අතර වැඩිහිටි දිවියන් සිටින්නේ 750 ත් 1,000 ත් අතර ප්‍රමාණයක් පමණක් බව ඇය පවසයි.

එපමණක්ද නොව, දිවියන් උගුල්වලට හසු වීමේ අවදානමක් ඇත. කම්බි උගුල් සාමාන්‍යයෙන් සකසා ඇත්තේ වල් ඌරන් සහ මුවන් වැනි විශේෂ සඳහා වන නමුත් බොහෝ විට දිවියන්ද ඒවාට හසුවේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළම විලෝපිකයා සහ එහි එකම විශාල බළලා ලෙස දිවියා ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසර පද්ධතියේ “ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි” යැයි අංජලි පවසයි. “අපි එය කුඩ විශේෂයක් ලෙස හඳුන්වන්නෙමු, මන්ද දිවියන් බේරා ගැනීමට පියවර ගැනීම ඔවුන්ගේ වනාන්තරය බෙදා ගන්නා අනෙකුත් සියලුම විශේෂ ආරක්ෂා කරන බැවිණි.

අංජලි හැදී වැඩුණේ කොළඹ නගරයේ, නමුත් “මම වනාන්තරයේ සිටීමට කැමතියි … සතුන් සමඟ මට දැඩි ඇල්මක් ඇත” යනුවෙන් ඇය පවසයි.

1994 දී ඇය මැක්මාස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය සඳහා කැනඩාවේ ඔන්ටාරියෝ වෙත ගිය අතර එහිදී ඇගේ සැමියා වන ඇන්ඩෘ කිට්ල් හමුවිය.

වසර කිහිපයකට පසු වන ජීවීන් කෙරෙහි දැඩි ඇල්මක් ඇති මෙම යුවළ ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචියට පැමිණියේය. දිවයිනේ ගිනිකොන දෙසින් යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ දිවියන් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා නියමු ව්‍යාපෘතියක් 2000 දී ඔවුහු දියත් කළහ.

අංජලි පවසන්නේ එවකට සතුන් ගැන දැන සිටියේ ඉතා අල්ප දැනුමක් බවයි. ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, ඔවුන්ගේ ජීවිත තේරුම් ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය විය.

2004 දී වනෝද්‍යාන හා වනජීවී සංරක්ෂණ භාරය (WWCT) පිහිටුවීමට ගිය අංජලි සහ කිට්ල් දැනට ශ්‍රී ලංකාව අවට ස්ථාන හතරක සේවය කරති.

ඔවුන් දුරස්ථ කැමරා භාවිතයෙන් දිවියන්ගේ ගහනයේ ප්‍රමාණය පිළිබඳව සොයා බලයි. කැමරාවට හසු වූ දිවියන් හඳුනාගත හැක්කේ එකිනෙකාට වෙනස් අද්විතීය ලප රටාවක් ඇති හෙයිනි.

Anjali Watson attaches a motion-detecting camera to a tree.

කැමරා සවි කිරීම බොහෝ විට දරදඬු කාර්යයක් බව අංජලි පවසයි. කඳු බෑවුම්, කැලෑව හරහා ගමන් කිරීම සහ අලි ඇතුන්, වලසුන් සහ සර්පයන් සමඟ ඉඳහිට හමුවන කූඩැල්ලන් හා කිනිතුල්ලන් ගේ බාදක එමටය.

දිවියන් ආහාරයට මුවන්, වඳුරන්, වල් ඌරන් සහ හාවන් ඇතුළත් වේ.

දිවියන් සඳහා ඉඩකඩ සලසන සංවර්ධන සැලසුම් සකස් කිරීමට WWCT හි දත්ත උපකාරී වනු ඇතැයි අංජලි බලාපොරොත්තු වේ. ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ අවට වනාන්තර සහ ස්වාරක්ෂක කලාප අතර කොරිඩෝව ආරක්ෂා කරන්නේ නම්, මිනිසුන්ට සහ සතුන්ට දියුණුවක් ලැබිය හැකිය.

මෙම “සුන්දර, විශ්මයජනක ජීවීන්” නොනැසී පැවතීම සහතික කිරීම සඳහා අංජලි කැපවී සිටී.

Facebook Comments